Flashback

2006-05-23T22:18:00.000-07:00

اين سر ماراناي بزرگ سوال كرده چرا به جاي فلاش بك جلوبك رفته و فوروارد شده ام و تصاوير مربوط به آينده را حالا پابليش ميكنم . و ديگر اينكه عكس هاي جديدي كه درست پابليش نشده دومرتبه آپ لود كنم .
( فوروارد – فلاش بك – پابليش – آپ لود چگونه فارسي را پاس بداريم )

1- اولا فارسي نويسي با وبلاگ و كي بردي كه من دارم و هزار مشكل ديگه نوشتن را مشكل كرده و ميبينيد همه چيز و همه جا بهم ريخته و تصاوير هم آپ لود نميشود
2- دليل رفتن به آينده هم را هم توضيح دادم كه ممكن است بي حوصلگي فلاش بك را مثل بقيه وبلاگ ها به تعطيلي بكشد و چه بهتر قبل از تعطيلي وبلاگ مختصري از آينده هم گفته باشم و تازه با اين سرعت خاطره نويسي عمر ما كي كفاف ميدهد دفتر را به پايان ببرم .

خيلي از دوستان هرمس مارانا برايم كامنت گذاشته اند و تشويق به ادامه كار از همه متشكرم
و براي دوستي كه نوشته است خواندن از روي مونيتور مشكل است و اگر چاپ ميشد بهتر بود
بايد عرض كنم خودم هم باور كرده بودم كه قلمي دارم و خاطره نويس شده ام اما با خواندن
كتابي بنام دو دنيا كه خانم ترقي نوشته بودند و بسيار لذت بردم تازه متوجه شدم خاطره نويسي
يعني چه .

3- كم كم وبلاگ گردي را به وبلاگ نويسي ترجيح ميدهم به ويژه وبلاگ هاي خارجي كه با افكار ،
ايده ها و عقايد جوانها و نيز بزرگتر ها در سراسر دنيا آشنا ميشوم

2006-05-17T23:45:00.000-07:00

حضور در يك سمينار بين المللي خارج از كشور

2006-05-17T23:42:00.000-07:00

سخنراني در يك سمينار هواشناسي داخل كشور

2006-05-17T23:36:00.000-07:00

پس از اتمام سپاه دانش بلافاصله استخدام در هواشناسي و قبولي در دانشكده ادبيات مشهد
نفر باعينك رديف دوم

2006-05-17T23:33:00.000-07:00

پس از ديپلم رياضي از دوره شبانه عازم سپاه دانش

2006-05-17T22:59:00.000-07:00

پس از گرفتن ديپلم رياضي در كلاس شبانه مشغول آمادگي براي كنكور كه متاسفانه قبول نشدم و به سپاه دانش رفتم.

2006-05-17T22:02:00.000-07:00

راديو در مغازه پدر !

اولين باري كه راديو گوش كردم سال 1340 بود . شايد در تمام محله ما فقط يك يا دو نفر
در منزل راديو استفاده ميكردند . راديو و بعد ها تلويزيون شديدا از طرف علما حرام اعلاl
شده بود و خريد و فروش آنهم حرام بود . در محله گنبد خشتي فقط يك نفر ديپلمه كه كارمند دارايي بود و يك نفر سرمايه دار كه بعد ها اولين سرويس اتوبوس راني يك ريالي را در مشهد داير كرد از راديو استفاده ميكردند . روز سنت شكني و انجام اولين فعل حرام روزي
بود كه فروشنده دوره گردي يك راديو لامپي به حجم تقريبي يك متر مربع را براي فروش به من ارائه كرد. راديو دست دوم بود قيمت آن خيلي ارزان و من بدون اطلاع پدر قيمت آنرا
از دخل مغازه پرداخت كردم (گناه اندر گناه ). روزها راديو را توي يك جعبه كه كاغذ سياه و (به اصطلاح امروز كاغذ باطله) نگهداري ميشد پنهان كرده و هنگام نبودن مشتري و در غيبت پدر آنرا روشن كرده و به موسيقي گوش ميكردم . براي جلوگيري از كشف موضوع هميشه دستم روي پيچ راديو بود و به محض نزديك شدن مشتري آنرا خاموش ميكردم و دو سه روزي كسي متوجه راديو نشده بود تا اينكه يك روز كه راديو روشن بود براي آوردن جنس به عقب مغازه رفته بودم كه پدر بي خبر وارد شد. رنگ از صورتم پريد .چون راديو زيركوهي از كاغذ باطله پنهان شده بود و آهنگ آهسته اي از راديو پخش ميشد خوشبختانه محل راديو كشف نشد و چون پدر نيز از پسر خلف انتظار گوش كردن به موسيقي را نداشت از من سوال كرد كدام پدر سوخته توي اين محل راديو خريده ؟ و من با صدايي كه از ترس ميلرزيد گفتم : اين حبيب آقا پسر نانواي سنگكي همسايه مان دبيرستان رفته و اين درس هاي بيديني باعث شده برود راديو بخرد و حالا هم گارگر هاي نانوايي و شاطر مشغول گوش كردن به راديو هستند! پدرم سري تكان داد و بر هر همسايه بد كه ديگران را هم به گناه آلوده كرده لعنت فرستاد . با خروج پدر از مغازه نفس راحتي كشيدم و بلا فاصله راديو را خاموش كردم و فردا هم رفتم چهارشنبه بازار و راديو را به 5 تومان فروختم.
حرام بودن راديو و بعد ها تلويزيون تا قبل از انقلاب ادامه داشت ولي شدت و ضعف
اجراي آن متفاوت بود بطوريكه كم كم اكثر جوانها و درس خوانده ها كمتر مسائل شرعي را رعايت ميكردند و اكثرا راديو را براي شنيدن اخبار به منزل ميبردند و گاه جوانتر ها پنهاني و دور از پدر و مادر راديو گوش ميكردند. سينما رفتن در آن سالها گناه كبيره بود و من كه تحت تاثير تربيت مذهبي خانواده سينما و موسيقي را گناه ميدانستم ولي كشش فطري و يا شيطان ويا هرچه اسمش را بگذاريد مرا بطرف موسيقي و سينما هدايت ميكرد بطوريكه بعد از ظهر جمعه كه تنها تعطيلات من در هفته بود بصورت پنهاني به سينما ميرفتيم و در سالن سينما با ترس و دلهره كه مبادا يك آشنا ما را در سينما ببيند و به پدر خبر دهد با اضطراب و تشويش فيلم را ميديديم و جالب است بدانيد در سن نوجواني اعتقاد و ايمان بزرگتر ها در روح و جان ما هم نفوذ كرده بود بطوريكه هميشه پس از ديدن فيلم با دوستم ابرام نظام الملكي قبل از آمدن به خانه به حرم امام رضا (ع )ميرفتيم و توبه ميكرديم . ولي باز هفته بعد وسوسه سينما ما را گول ميزد و باز در سالن سينما قسمت 12 ريالي فيلم تماشا ميكرديم. انحراف عقيدتي من و پدر با زاويه بسيار كمي شروع شده بود و من هرچه بيشتر به درس و مشق دبيرستان ادامه ميدادم اين انحراف بيشتر ميشد. البته مدت سه سال حتي جمعه ها نيز مغازه تعطيل نبود و ما از رفتن به سينما محروم شده بوديم تا اينكه شاه تعطيلي مغازه ها را در بعد از ظهر جمعه اجباري اعلام كرد و من با ديدن پليس و اولين اخطار وي مغازه را مي بستم و ذوق كنان بطرف منزل دوستم وسپس بطرف سينما هاي ارگ روانه ميشديم. كار به جايي رسيده بود كه عصر جمعه دو يا سه تا فيلم پشت سرهم ميديديم و كم كم رنگ گناه پاك شده بود و ديگر حتي براي توبه هم به حرم نميرفتيم. خلاصه اينكه تحصيل شبانه و تهاجم فرهنگي و تجدد خواهي با هم ما را به دره سقوط ميكشيد تا اينكه نماز ها را هم نامرتب ميخوانديم .هرچه نظام تربيتي پدر كه خود تحت تاثير محيط بود بيشتر بي منطق و اصولي ميشد (اصولي به معني دگمي و بي منطقي)زاويه بي ديني شتاب ميگرفت و اعتقادات سنتي بي اثر ميگرديد تا اينكه در دانشكده ادبيات مشهد با محافل دانشجويي به ويژه كانون نشر حقايق اسلامي كه پدر شريعتي در آنجا تفسير ميگفت و بعد هم درس دكتر شريعتي در دانشكده آشنا شدم و كم كم ضد تبليغ سنت هاي متحجرانه بر عليه دين: توانست جبران شود و حالا هم اگر خدا بپذيرد نمازمان را ميخوانيم.
و اما دنباله داستان تحصيلات پنهاني شبانه به اينجا رسيد تا اينكه سال سوم متوسطه كسي به پدر خبر داد كه چه نشسته اي پسرت علاوه بر درس خواندن حتي چندين نوبت در سينما ديده شده و آنشب پدر با عصبانيت تمام مرا از خانه بيرون كرد كه آنهم بيش از دو روز دوام نياورد چون پدر ناچار بود خودش صبح بسيار زود به مغازه برود و شب هم تا بوق شب در مغازه باشد كه اين كار زحمت داشت و روز سوم كليد مغازه را به منزل عمه كه من در آنجا بست نشسته بودم فرستاد كه اشكا لي ندارد درس را شبانه ادامه بده ولي مغازه داري يادت نرود. خدا پدر انقلاب را بيامرزد كه بيشتر تعصبات مذهبي از بين رفت و ما اكنون در منزل اقوام و حتي اقوام روحاني خود راديو و تلويزيون و حتي ويدئو ميبينيم ( ولي من پس از 50 سال از آن تاريخ هنوز از ترس اقوام ماهواره نصب نكرده ام )و در آخر اين مقال كه بايد مغازه را جمع كنم و به داستانهاي بعدي بپردازم تصاويري از مغازه داري خودم وقتي كلاس پنجم متوسطه درس ميخواندم و نيز چند تصوير ديگر از آينده اي كه هنوز تحرير نشده و ممكن است بي حوصلگي مانع ادامه وبلاگ باشد و شايد هم عمر كفاف ندهد برايتان يادگار بگذارم .

2006-05-12T22:36:00.000-07:00

مغازه بابام !

از روزي كه پدرم مانع ادامه تحصيل من شده بود و من شاگرد مغازه پدرم شده بودم دلتنگي و اشك و آه من شروع شده بود و سر و كله زدن با مردمي ساده – خوب و مهربان ولي بيسواد
و دور از خواسته هايي كه من در جستجوي آن بودم هميشه رنجم داده بود و تكرار زندگي
پوچ و بي هدفي كه خود را اصلا متناسب با آن نميديدم ادامه داشت . دوستان همكلاسي كتاب زير بغل از مقابل مغازه ميگذشتند و با حسرت به كتابها و كت وشلوار مدرسه اي كه پوشيده بودند و يقه هاي سفيد آن نگاه ميكردم و افسوس ميخوردم . تنها سرگرمي كه ميتوانست تنهايي و بي حوصلگي را درماني باشد كتاب خواندن بود . علاوه بر كتاب هاي انگليسي خودآموز كتاب رمان و داستان زياد ميخواندم و مشتري پر و پا قرص مجلات ترقي – تهران مصور –
سياه و سپيد و مجله خواندنيها بودم و يك سري داستاهاي مسلسل كه پي در پي چاپ ميشد مرا سرگرم ميكرد. پدرم زياد رمان ميخواند و من با استفاده از غيبت پدر مجلات را ورق ميزدم و داستان ميخواندم و صفحات هنر پيشه ها و فيلم ها كه پدرم آنها را ممنوع كرده بود با اشتياق
بيشتري ميخواندم . حتي كتاب زهر الربيع كه خواندن آن براي 18 سال كمتر ممنوع بود و توسط پدرم در لابلاي قفسه هاي مغازه مخفي ميشد بدستم افتاد و شبهاي زيادي با خواندن اين كتاب كه جوك هاي آخوندي و بخشي از آن راز كاميابيهاي جنسي بود مرا سرگرم ميكرد.
عشق به رمان و داستان به قدري برايم سرگرم كننده بود كه شبهاي زمستان تنها مغازه اي كه تا نيمه شب باز بود مغازه ما بود و من با يك منقل كوچك كه زير پا گذاشته وبا يك گوني خالي كه روي زانو مي انداختم تقريبا كرسي كوچكي درست كرده و با گرماي اندكي كه فقط پاها و زانو را گرم ميكرد 8 تا 12 ساعت در شبانه روز كتاب و مجله ميخواندم . گاهي شبها سكوت سنگين محله با عربده چند اوباش مست بهم ميريخت و من با ترس و نگراني خود را براي روبرو شدن با اوباش محله آماده ميكردم . مستها معمولا يك متلك ميگفتندچند تا فحش ميدادند و بعد با گرفتن يك بسته سيگار مجاني از مغازه دور ميشدند. يكشب كه علي غدير مرد دائم الخمري كه قهوه چي بود و قهوه خانه متعلق به او در نزديكي مغازه پدرم محل اجتماع اوباش – معتاد ها و مست هاي آخر شب بودهمراه با دو نفر از اوباش مست پاتيل به مغازه ما آمد و عربده كشيد و سيگار زر خواست . چون سيگار زر تمام شده بود يك بسته سيگار اشنو ويژه به او تعارف كردم . عصباني شد و با عربده اي وحشتناك پس از چند فحش آبدار چراغ طوري را كه تنها وسيله روشنايي نيمه شب بود به زمين كوبيد و نزديك بود كل مغازه در آتش بسوزد كه خوشبختانه با دورشدن اوباش مست توانستم آتش را خاموش كنم .
جالب بود كه اوباش و بيكاره ها بيشتر بمن متلك ميگفتند و از اينكه درس نميخوانم و تا نيمه شب پشت پاچال مغازه هستم برايم دلسوزي ميكردند. يكي ديگر از اوباش كه از ديدن چهره اش نفرت داشتم و عاقبت هم در محل با چاقو به قتل رسيد هنگام خريد يك نخ سيگار كه بايد روشن ميكردم و تحويل ميدادم اظهار ميداشت كه خيلي بدبختم كه بايد براي اوباش سيگار روشن كنم ! پناه بردن به رمان و داستان توانسته بود تخيلات ذهني مرا تحريك كند و شوق نوشتن هم به خواندن كتاب اضافه شد. يك رمان تخيلي بنام شاگرد نمكي را شروع كردم كه نوشتن اين داستان 6 ماه طول كشيد كه بعد آنرا بصورت كتاب خطي صحافي كردم و سالها
در قفسه كتابهايم نگهداري ميشد. يك دوست قلمي هم در تهران پيدا كردم كه او نيز در كنار پدرش در بازار آهنگرهاي طهران گوني كهنه ميفروخت و دوست قلمي من بعد ها با فروش نان لواش خرج تحصيلي خود را بدست مي آورد. ما دو نفر كه از نظر سرنوشت و سن و علاقه به تحصيل مثل هم بوديم مدت ده سال با هم مكاتبه ميكرديم بدون اينكه يك ديگر را ديده باشيم . دوستم آقاي عند ليبي چون روزانه درس ميخواند و ادامه تحصيل داده بود توانسته بود تا كلاس چهارم دبيرستان درس را ادامه دهد و من هنوز راهي براي كسب اجازه پدر نيافته بودم و نامه هاي دوستم كه براي پدر فرستاده و از مزاياي علم و تحصيل سخن گفته بود هيچگونه اثري بر پدر نداشت. براي تمرين انگليس خودم مكاتبا ت خود را بصورت انگليسي در آورديم و بعد ها نامه هاي انگليسي ما بصورت يك مجله انگليسي در آمد كه از 10 صفحه در قطع پاكت نامه درست ميشد . نام مجله من Friendship و نام مجله دوستم فرداي اميد نام داشت كه بصورت انگليسي و فارسي نوشته ميشد . اين دو مجله فقط دو خواننده داشت و هر دوهفته يكبار نوشته ميشد و با پست براي يكديگر ميفرستاديم. من هنوز به دبيرستان نرفته بودم و دوستم در نامه ها و مجلات انگليسي يادآوري ميكرد كه اگر تمام كتاب هاي دنيا را هم بخوانم تا مدرك تحصيلي نداشته باشم بايد در مغازه پدر فلفل زردچوبه بفروشم . اين تذكرات و تشويق هاي دوست ناديده ام كه از طريق مكاتبه با هم آشنا شده بوديم باعث شد بصورت مخفيانه در يك كلاس شبانه كه از ساعت هشت شب به بعد تشكيل ميشد ثبت نام كنم .
در نگارش بعدي شرح ماجرا و اطلاع پدر از موضوع و بقيه قضايا تحرير خواهد شد.

2006-05-03T23:47:00.000-07:00

خود آموزي زبان انگليسي

امروز آقاي رهبر را در دفتر آژانس هواپيمايي سينا ملاقات كردم . آقاي رهبر بهترين معلم زبان انگليسي بود كه سالهاي 1340 – 1346 در دانشگاه و انجمن فرهنگي بريتانيا در مشهد تدريس ميكرد. قد بلندي داشت و خيلي خوش لباس و جنتلمن بود. رهبر رييس دبيرستان فردوسي بود كه سالها بعد شهردار مشهد شد و قبل از انقلاب به آمريكا رفت و امروز ديدن پيرمردي 80 يا 90 ساله با موهاي سفيد كه 50 سال قبل معلم من بوده
و اتفاقا در روز معلم او را ملاقات ميكنم خاطراتي را در من زنده كرد كه نياز به نوشتن دارد . و اما داستان
خود آموزي زبان انگليسي شرح خاطرات 50 سال قبل است كه شنيدني است .

وقتي دبستان ابتدايي به پايان رسيد پدرم بر اساس توصيه دوستان مانع از ادامه تحصيل من شده بود و عقيده
داشت ثروت از علم بهتر است ( البته خود خدا بيامرز هم هيج وقت ثروتمند نشد !) لذا با اكراه و تلخي زياد
ترك تحصيل كردم و مدت شش سال تمام در مغازه پدر ادويه و قند و شكر ميفروختم و كلا اداره مغازه پدر بعهده من بود. اينكه چگونه بعد درس را ادامه دادم و از مغازه پدر به مدير كلي روابط بين ا لملل يك سازمان
دولتي رسيدم داستاني دارد شنيدني كه فرصت ديگري را براي درج در وبلاگ نامه انتظار ميكشد. و اما ماجراي يادگيري زبان انگليسي بازخوان خاطره هايي است كه امروز به تحرير در مي آيد.
مغازه پدرم در يك خيابان فرعي نزديك حرم امام رضا (ع) قرارگرفته بود كه هنوز هم اين محل قديمي در محدوده طرح نوسازي اطراف حرم قرار دارد.در سالهاي دهه 30 جند مغازه خواربارفروشي – يك مغازه بقالي – يك نانوايي سنگكي و يك مغازه خياطي در اطراف مغازه پدرم وجود داشت كه به مرور زمان من با صاحبان مغازه ها دوست شده بودم و تنها كسي كه در بين مغازه دارها تا شش ابتدايي درس خوانده بود من بودم. با علاقه شديدي كه به درس خواندن داشتم از اينكه پدر مرا مجبور كرده بود در مغازه شاگردي كنم و حتي اجازه نميداد در كلاسهاي شبانه درس بخوانم بسيار متاثر بودم و بيشتر روزها از ديدن بچه هايي كه به مدرسه ميرفتند و درس ميخواندند حسرت ميخوردم. منزل يكي از دوستان دوره ابتدايي بنام بركت درست در مقابل خانه ما قرار داشت و روزها با كنجكاوي به كتابهاي درسي او و مخصوصا كتاب انگليسي دايركت متد كه برايم بسيار جالب بود نگاه ميكردم . بركت روزها به مغازه ما مي آمد و با غرور و كمي افاده كتاب انگليسي را به من نشان ميداد و براي من افسوس ميخورد چرا نمي توانم انگليسي بخوانم . روزي از من سوال كرد دوست دارم نوشتن نام خودم را به انگليسي ياد بگيرم ؟ با اشتياق و حرص فراوان گفتم كه بزرگترين آرزويم اين است بتوانم نامم را به انگليسي بنويسم . در بالاي صفحه دفترچه اي با لاتين كلمه محمد را نوشت و من يك هفته تمام كل صفحات دفترچه را با نام خودم به شكل لاتين پر كردم و بعد ها نيز درپاي نامه هاي شخصي با كلمه محمد بضورت لاتين امضا ميكردم. عشق به انگليسي نوشتن در من آنقدر قوت گرفت كه شش سال تمام بدون اينكه مدرسه و كلاسي رفته باشم فقط با تمرين و نقاشي كلمات از روي كتاب دايركت متد مقدار كمي انگليسي ياد گرفتم و يك روز بدون اطلاع پدربه كتابخانه ايران بريتانيا كه آدرس آن را از بركت
گرفته بودم سر زدم و چون كتابدار يك خانم انگليسي بود با انگليسي شكسته و ناقصي درخواست كردم به من كتاب بدهد. كتابدار از اينكه يك شاگرد مغازه دار با تخصيلات شش ابتدايي درخواست كتاب انگليسي نموده شگفت زده شده بود . با لبخند و مهرباني زياد كتابي بنام بلك توليپ براي مطالعه به من امانت داد.
لاله سياه يا بلك توليپ ( چون با تايپ لاتين وبلاگ بهم ميريزد همه كلمات را فارسي مينويسم) يك كتاب مخصوص دانش آموزان زبان بود و در رديف كتابهاي ساده شده بود كه در گريت يك ظاهرا 500 لغت بيشتر نداشت اين كتاب يكماه تمام در مغازه پدرم مونس تنهايي من شده بود و من با كمك ديكشنري لغات را در اورده و صفحه به صفحه كتاب را با لذت ميخواندم . بعد شروع كردم به ترجمه كتاب و در مدت ده روز كتاب لاله سياه ترجمه شد . حالا من كه هنوز راهنمايي و دبيرستان نرفته ام (آن روز ها راهنمايي وجود نداشت و دوره دبيرستان بعد از ششم ابتدايي شروع ميشد ) و ميخواهم مترجم شدن خودم را اعلام كنم و براي خودم مريد و خواننده دست و پا كنم كارم كمي مشكل شده بود. دوستان و هم نشينان من مغازه دارهاي اطراف بودند كه همه ده بيست سال از من بزرگتر بوده و هيچكدام سواد خواندن و نوشتن نداشتند. صبح هاي پاييز و زمستان كه مغازه پدرم آفتاب رو بود محل اطراق مغازه دار ها ميشد .كربلايي علي – حاج نوروزدلاك – عباس خياط – و چند مغازه دار ديگر كنار ديوار پهلوي مغازه ما مي نشستند و حمام آفتاب ميگرفتند و به محض رسيدن يك مشتري با عجله به مغازه شان سرك ميكشيدند كه جواب مشتري بدهند . اين دوستان بيسواد خواننده و مريد داستانهاي من بودند كه از انگليسي به فارسي برايشان ترجمه كرده و ترجمه هاي خود را با صداي بلند برايشان ميخواندم . متاسفانه ترجمه هاي من تا وقبي برايشان شنيدني بود كه مشتري به سراغ آنها نيامده بود و به محض آمدن مشتري كه مثلا يك سير پنير و يا دو عدد تخم مرغ ميخواست مجلس ترجمه خواني من به هم ميخورد و مغازه دار ها سراغ مشتري ميرفتند و اين بود كه گاه خواندن يك داستان ترجمه شده كوتاه تا دو سه روز طول ميكشيد. در شش سال ترك تحصيل و مغازه داري كه خود را با خواندن رمان – خود آموزي زبان و ترجمه و گاهي شعر گفتن در پشت پيش خوان مغازه سرگرم ميكردم تنها مريد و مونس و خوانندگان آثار هنري بنده همين پيرمردهاي مغازه دار بودند كه گاه پدرم را براي اينكه مانع ادامه تحصيل من شده بود سر زنش ميكردند. خودآموزي زبان و ترجمه هاي ساده و خواندن كتاب دايركت متد بدون معلم آنقدر ادامه داشت تا روزي تصميم گرفتم در كلاس زبان انگليسي انجمن فرهنگي بريتانيا در خيابان ارگ ثبت نام كنم . در كلاسهاي انجمن فرهنگي كنسول انگليس ( و شايد عضو ساده كنسولگري) بنام مستر جونز و يك خانم انگليسي و همين آقاي رهبر انگليسي درس ميدادند و طبيعي بود كه هيچ كس در كلاس فارسي صحبت نميكرد. كلاسها را بدون اجازه پدر و بصورت پنهاني شركت ميكردم تا يكروزپدرم مشق هاي انگليسي مرا ديد و براي مدتي كلاس رفتن تعطيل شد . دليل مخالفت پدر با يادگيري زبان انگليسي اين بود كه
يك آقايي بنام روحاني با پدرم رفيق بود و چون بسيار متعصب مذهبي بود و مخالف علوم جديد و حتي فراگيري زبان انگليسي پدر را نصيحت ميكرد كه : اجازه نده پسرت درس خارجه و بي غيرتي بخواند! همين آقاي روحاني كه اسمش روحاني بود ولي لباسش روحاني نبود و اتفاقا درس طلبگي ميخواند امروز يكي از تجار درجه يك شهر ما است كه عرقيجات ايشان (البته نه عرق سگي! ) از جمله گلاب – عرق چهل گياه و عرق نعنا به كشور هاي مجاور هم صادر ميكند . 7 سال پس از ترك تحصيل موفق شدم در يك كلاس شبانه كه از ساعت 8 شب به بعد تشكيل ميشد شركت كنم . پدرم عادت داشت پس از نماز مغرب و عشا كه در مسجد به جماعت ميخواند به خانه بيايد – شام بخورد و ساعت هشت بخوابد . من از فرصت خواب پدر استفاده كرده و با تعطيل كردن مغازه راهي كلاس شبانه ميشدم و درس را تا كلاس دوم دبرستان( دو كلاس يك سال ) ادامه دادم .
ماجراي اطلاع پدر از اين نافرماني مدني و بيرون كردن من از خانه و مغازه به خاطر درس خواندن بماند براي ياداشت بعدي كه البته براي اينكه زياد نگران نباشيد عرض خواهم كرد كه قهر و دعوا به آشتي كشيد و من از كلاس دوم به بعد با اطلاع پدر به تحصيل در كلاسهاي شبانه ادامه دادم.

2006-04-24T21:16:00.000-07:00

يادداشتي از خاطرات 10 سالگي جا مانده بود و حالا پست ميشود!!

بازي ها

در دهه بيست كوچه هاي خاكي و دالان هاي تاريك و طويل منازل قديمي ميدان بازي بود و بچه ها بصورت گروهي در انواع بازيهايي كه امروزه به كلي فراموش شده شركت ميكردند. كوچه ما در سالهاي خيلي قبل يك آب انبار بوده كه به مرور زمان خراب شده و بصورت يك كوچه باريك و شيب دار درآمده بود. در دو طرف كوچه خانه هاي قديمي بود كه هركدام با يك دهليز طويل و تاريك به داخل حياط گشوده ميشد . در انتهاي هر دهليز درب چوبي بزرگي قرار داشت كه براي دقلباب كردن (در زدن) از دو كوبه استفاده ميشد كه يكي كوبه سنگين با صداي محكم و ديگري يك كوبه كوچكتر و سبك با صداي نرمتر و آهسته تر.
مردها معمولا براي در زدن كوبه سنگين و زنها كوبه سبكتر و كوچكتر را به صدا در مي آوردند. گذاشتن دو كوبه جداگانه براي اين بود كه افراد داخل خانه متوجه مرد يا زن بودن مراجعه كننده باشند. بي بي ما كه باز يك نسل عقب تر بود اظهار ميداشت وقتي مرد نامحرم پشت در آمده زنها بايستي از حرف زدن با او خودداري كنند و اگر هم به ناچار بايستي با مرد نامحرم صحبت كنند لازم است دست خود را داخل دهان بگيرند تا صدا تغيير كرده و صداي زنانه و ظريف آنها به گوش مرد نامحرم نرسد. خوشبختانه مادر من هيچ فاميل و آشنايي نداشت. پدرم وقتي او 10 ساله بوده او را از يك خانواده قمي در شهرستان قم خواستكاري كرده و اورا به مشهد آورده بود و در تمام مدت زندگي در خانه پدري فقط يك نفر آشناي خانواده مادر بود كه سالي يكبار به مشهد ميآمد و براي ما بچه ها كه هيچوقت فاميل مادر را نديده بوديم بسيار خوشحال كننده بود. اسم اين ميهمان يادم نيست ولي هميشه كنار حوض آب مي نشست . منقل ذغال و بساط ترياك برايش مهيا ميشد و هميشه من مامور بودم براي خريد لوله ترياك كه آن روز ها خريد و فروش آن ازاد بود به مغازه سركوچه مراجعه كنم . مادرم يك دايي قمي هم داشت كه هيچوقت اورا نديده بود و يكسال كه دايي مادرم از قم به مشهد آمده بود تا مادرم را ببيند، مادر چون اور را نمي شناخت در را برويش باز نكرد و اوهم به قم برگشت و ما هرگز اورا نديديم.
امروز قصد بازگويي مظلوميت ها و محروميت هاي مادرم نبود كه نقل داستان خود دو يا سه صفحه جا لازم دارد كه در آينده تقرير ميشود.
بحث كوچه شيب دار آب انبار مسگر ها بود و دالان هاي تاريك و طويل منازل دو طرف كوچه كه محل بازي ما بود. يكي از بازي هاي معمول دزد بازي بود به اين طريق كه چند نفر پليس ميشدند و دو سه نفر دزد . دهليز هاي تاريك منازل جايگاه مناسبي بود براي قايم شدن دزدها و من كه اكثرا پليس و اغلب رئيس پليس بودم تمام دهليز ها را جستجو ميكرديم تا دزد دستگير شود . آن روزها گاهي بزرگتر ها با كوچگتر ها همبازي ميشدند و من خيلي مواظب بودم نوجوانها كه گاهي طبيعت پست مدرن امروزي را داشتندداخل بازي نشوند و بچه ها را تا انتهاي دهليز هاي تاريك تعقيب نكنند!
بازيهاي ديگر آن روز عبارت بود از لمكا ، چوپا ، حراج كه بد بدي ، توشله بازي ، گرگم به هوا ، الك دولك ، يارون يارون ما ، عروس و داماد بازي ! و بسياري بازي هاي ديگر كه شرح هركدام ده دقيقه وقت و چند صفحه وبلاگ لازم دارد كه اگر عمري باقي بود بعدا برايتان شرح ميدهم.

2006-04-19T23:49:00.000-07:00

سريال دايي جان ناپلئون كه در حكومت شاه پخش ميشد دايي جان پيري بود كه هميشه تمام تقصير ها را به گردن انگليسي ها مي انداخت و من هم امروز اعتقاد دارم و تاكيد ميكنم همه مشكلات ما مسلمانها كار انگليسي ها است . وقايع عراق و افغانستان اگر چه ظاهرا نشان ميدهد كه آمريكاييها و انصارشان فتنه بپا كرده اند ولي باوركنيد زمينه اين فتنه ها سالها قبل توسط انگليسيها طراحي شده و كل اختلاف هاي قومي و مذهبي را سالها قبل انگليسيها سوقات اورده اند و امروز ميبينيم يك سني شيعه اي را سر ميبرد كه مستقيم برود به بهشت و شيعه ها هم در جايي ديگر روز وفات خليفه دوم مسلمين را كه مورد احترام سني ها ست جشن ميگيرند و پايكوبي ميكنند تا ثواب چند خانه خشت طلايي را در بهشت به آنها بدهند. خدا رحمت كند دكتر شريعتي را كه روزي سر كلاس نقل ميكرد كه در مسجدي واقع در تركيه عثماني ملايي منبر ميرود و دوتا كوزه را در دو طرف خود به نمازگزاران سني نشان ميدهد بعد دست راست خود را تا آرنج توي كوزه سمت راست كه داخل آن عسل يا شيره بوده فروميكند و بيرون مي آورد و بعد نشان مستمعين ميدهد كه ايهاالناس در دست من چه ميبينيد ،
ميگويند هيچي ديده نميشود و بعد دستش را دا خل كوزه سمت چب ميكند كه پر از ارزن بوده و بيرون مي آورد و به حضار نشان ميدهد و سوال ميكند به دست من چه ميبينيد ، ميگويند ارزن ، ميگويد چند تا ارزن به بازو و دست من چسبيده . يكي ميگويد يك ميليون ، ديگري صد هزار و ديگري مثلا پانصد هزار . ملا ميگويد هركس يك شيعه را بكشد به تعداد ارزن هاي دست من خداوند در بهشت به او پاداش ميدهد . حالا پاداش حوري باشد يا غلمان و يا قصرهاي ساخته شده از طلا فرقي نميكند . عجيب است، يكي از سني هاي وهابي كه مواد
منفجره به خودش بسته و ميخواسته بصورت انتحاري خود را در وسط جمعيت شيعه ها منفجر كند تا به بهشت برود دستگير ميشود و در بازجويي گريه ميكند كه نگذاشتيد امشب در بهشت سر سفره افطاري حضرت محمد (ص) ميهمان باشم! اين قصه ها را داشته باشيد تا بگويم انگليسي ها روي شيعه ها چه جور كار كرده اند.
سالهاي 1325 تا 1330 پدرم هميشه با زور و دعوا شبهاي سه شنبه و جمعه ما را به دوره قران و سينه زني ميبرد. چون روزها در مغازه پدر كار كرده و شبها بسيار خسته بودم دوره هاي مذهبي شبانه كه گاه با روضه خواني و سينه زني تا 12 شب طول ميكشيد برايم بسيار خسته كننده بود و لذا با اكراه در جلسات شبانه آنها شركت ميكردم مگر شب هاي عيد عمر
كه دوره قران و روضه خواني و عزاداري كلا تعطيل بود و يك هفته تمام هرشب مجالس
لهو و لعب و سياه بازي و مسخره بازي بود كه هرچه بيشتر ميخنديدي ثوابش بيشتر بود و در اين شبها و روزها انقدر كارهاي زشت و مستهجن براي خنده و شاد كردن دل مومن ها انجام ميشد كه نقل اين محافل حتي در يك وبلاگ هم توهين آميز است. در اين روزهايي كه من دارم اين ياداشت وبلاگي را مينويسم هنوز در مشهد در محله هاي قديمي و عوام بيسواد و متعصب مذهبي اين مراسم اجرا ميشود و جشن عيد عمر از غروب روز وفات حضرت امام حسن عسگري (ع)آغاز ميشود و خدا پدر بعضي از مقامات و مسئولين فعلي را هم بيامرزد كه دوسال است همين ايامي را كه عوام الناس جشن عمر ميگيرند جشن شروع امامت حضرت مهدي
اعلام كرده اند و از صدا و سيما هم اعلام ميكنند تا سنت هاي زشت عمر سوزي و عيد عمر
از جامعه پاك شود . و اما باز هم انگليسي ها بيكار نيستند و شايعه پشت شايعه كه حضرت فاطمه عليهاسلام از عقلانيت شيعه راضي نيستند و دوست دارند شيعه ها احساسي برخورد كنند و دشمنان ولايت و كساني را كه با لگد درب شكسته را به كمر حضرت فاطمه زده اند لعن و نفرين كنند . به داستان زير كه خود شخصا از يك آقايي شنيدم توجه كنيد:
يك مداح اهل بيت تعريف ميكرد كه يك روحاني نقل كرده كه يك روحاني ديگري كه مرد بسيار متقي و خوبي بوده و سالها براي امام حسين روضه ميخوانده و بعد فوت كرده و به خواب اين مداح ساده دل و فريب خورده آمده كه بلي داستان اين است : روحاني كه به خواب مداح آمده نقل ميكند كه بعد از مرگ و مراسم ويژه ميخواستند مرا به بهشت ببرند كه ناگاه يك خانم نوراني سياه پوش آمد و دست مرا از دست فرشته جدا كرد كه اين از ما نيست اورا به بهشت نبريد . گفتم اي خانم بزرگوار من تمام عمر ذكر مصيبت فرزند شمارا گفته ام و محب علي بوده ام اين چه حكايتي است و چرا مرا به جهنم ميبرند . آن خانم نوراني گفت يادت هست سال قبل يك مجلسي براي لعن دشمنان اهل بيت و شادي ايام عيد عمر بر پا شده بود و تو به بهانه لهو و لعب بودن مراسم مجلس ما را ترك كردي . تو اگر اهل ولايت بودي بايستي با بقيه در جشن شركت ميكردي و در روزي كه دشمنان ما عزادارند تو شادي ميكردي !
من فكر ميكنم هنوز هم انگليسي ها دارند روي ما كار ميكنن . شما چي؟!

2006-04-08T07:04:00.000-07:00

آب و هوا !

از آغاز سال 85 اين اولين باراني است كه ميبارد . در كنار پنجره به دانه هاي درشت باران كه يكريز به سطح اسفالت كوچه برخورد ميكند و حباب هاي كوچكي كه با اشتياق به هوا ميپرند و از آمدن بهار شادي ميكنند خوب نگاه ميكنم و بعد با يك فلاش بك 55 ساله به سالهاي 1325 تا 1330 نگاه ميكنم . زمستانهاي پر يرف ، سرمايي كه مغز استخوان را ميسوزاند و يخبنداني كه از اول ديماه شروع ميشد وتا اول بهار ادامه داشت . يادم هست كه تمام زمستان كوچه گنبد خشتي كه مغازه پدرم در ان جا قرار داشت و كوچه فرعي پي آب مسگر ها كه با يك شيب خيلي تند تقريبا در مقابل مغازه پدر واقع شده بود زمستانها پوشيده از يك لايه يخ بود و يكي از بازيهاي هميشگي سرسره بازي روي سطح شيب دار و يخزده كوچه بود كه بسيار لذت داشت . شبهاي عيد مردم و گاهي هم شهرداري با ديلم آهني به جان يخها مي افتادند يخها را با ديلم ميشكستند و سطح كوچه را از برف و يخ پاك ميكردند. در بعض از سالها برف بقدري زياد ميباريد كه چندين روز عبور از كوچه بسيار دشوار ميشد و چون همسايه ها برفهاي پشت بام را توي كوچه ميريختند ديواري از برف مقابل درب خانه ما درست ميشد و ما با ايجاد يك تونل در داخل ستون برف راهي براي عبور از منزل به داخل كوچه باز ميكرديم . در داخل حياط هم بقدري برف جمع ميشد كه در شرط بندي هاي كودكانه خود را از بالاي ايوان خانه با ارتفاع 4 متر روي كوه برف داخل حياط پرت ميكرديم . صبحا يك روز در ميان نوبت من بود كه قوري چاي را برا ي پدر به مغازه ببرم و در روزهاي سرد و يخ زده زمستان اين وظيفه با دشواري زياد انجام ميشد . بار ها اتفاق مي افتاد كه پس از عبور از تونل برفي جلوي خانه مان پايم روي يخها سر ميخورد و قوري چاي ميشكست . آنوقت بود كه از طرف پدر جريمه ميشدم و پول هفتگي من كه روز در ميان دهشاهي بود قطع ميشد. يكي از سرگرميهاي مغازه داران كوچه كنبد خشتي در روزهاي برفي كه كسي براي خريد بيرون نمي آمد درست كردن شير برفي يا آدم برفي بود . معمولا يك شير بسيار بزرگ با برف درست ميشد و با زرد چوبه رنگ آميزي ميشد و اين شير برفي در وسط كوچه گنبد خشتي گاه تا يك ماه باقي مي ماند .آن روزها اتومبيل نبود و عبور دوچرخه ها و گاهي درشكه ها به بخشي از اين شير برفي آسيب وارد ميكرد كه بلافاصله ترميم ميشد. يك سرگرمي ديگر كه زمستانها ما بچه ها را مشغول ميكرد ساختن خانه يخي بود . توي حياط هميشه تا شب عيد كوهي از برف وجود داشت كه هميشه برفهاي تازه تري روي آن مي نشست و علاوه بر تميز شدن سطح برف لايه ديگري از برف ارتفاع كوه برف را افزايش ميداد . در دامنه اين تپه برفي داخل حياط هميشه سطح يخزده اي وجود داشت كه با بچه ها سرسره بازي ميكرديم و گاهي نيز در داخل كوه يخي يك اطاقك كوچك با سكو هاي يخي درست ميكرديم كه بعنوان سر پناه و ميهمان بازي از آن استفاده ميكرديم. عيد نوروز هم از همين برفهاي داخل حياط براي انجماد شير و تهيه بستني استفاده ميشد . برفها را داخل يك بشكه چوبي ميريختيم و يك ظرف فلزي كه به شكل كپسول گاز بود و دهان گشادي داشت داخل برفها توي بشگه ميگذاشتيم . ظرف استوانه اي فلزي را پر از شير ميكرديم و داخل آن مقداري شكر و ماده اي بنام صمغ ميريختيم كه هنگام چرخ دادن ظرف استوانه اي در داخل بشكه برف ، شيرها سفت شده و بستني تهيه شود
با ريختن مقداري گلاب به داخل استوانه و چرخاندن استوانه در داخل برف و يخ به مدت نيم ساعت يك بستني خوش عطر و بسيار خوشمزه تهيه ميشد كه آنرا با بزرگنر ها تقسيم ميكرديم و با لذت ميخورديم.
در سالهاي 25 تا 30 علاوه بر برف زياد در زمستان ، بهار و پاييز هم بسيار پر باران بود . يادم هست كه در يكي از همين سالها چهار روز پشت سرهم باران باريده بود و بيشتر خانه ها كه از خاك و گل درست شده بود درحال ريزش بود و مردم محله براي توقف باران آش نذري ميدادند . در نزديكي مسجد گنبد خشتي چند تا ديگ زده بودند و مردم هريك به فراخور توان خود مقداري حبوبات و يا رشته آش نذر كرده و براي پختن آش نذري توقف باران تحويل مسجد ميدادند. بارانها و برفهاي مكرر مشهد باعث شده بود كه رودخانه ها و جويبار ها در تمام تابستان پر آب باشد. تابستانها كه پدرم به اتفاق دوستان خود ما را به ييلاقات اطراف مشهد مي برد و معمولا يك هفته در باغهاي زيباي جاغرق و عنبران اقامت ميكرديم علاوه بر رودخانه پرآب جاغرق ، در تمام مسير و در كوچه باغهاي زيباي جاغرق و عنبران قدم به قدم چشمه هاي سرد و گواراي آب وجود داشت كه دست و صورت مي شستيم و از آن مي نوشيديم. شرح خوشگذرانيها با طبيعت زيبا و حوض بلور و بقيه قضايا هم بسيار جالب است كه اگر فرصتي باشد در ياداشت ديگري تقديم خواهد شد . ناگفته نماند كه امروزه با گرم شدن كره زمين وتبديل بيشتر باغها به منطقه مسكوني و ساخت و ساز آسفالت و آهن به جاي خانه هاي كاه گلي و خيلي مسائل ديگري كه فرصت توضيح آن نيست امروزه جاغرق و عنبران تبديل شده به يك زباله داني كه رودخانه خشك آن پر از بطريهاي خالي نوشابه ها ي گوناگون و ظروف پلاستيكي يكبار مصرف و آشغال هايي كه شهري ها داخل آن ريخته اند و حتي يك چشمه و آبشار طبيعي و كلومبو (استخر آب براي شنا كه با سد هاي بسيار كوچك در مسير رودخانه ايجاد ميشد) وجود ندارد و خبري از حوض بلور كه جايگاه تفريحات بچه ها و بزرگترها بود نيست.

2006-04-04T22:24:00.000-07:00

وليمه براي عقيقه !
اين هفته دو تا رويداد مهم داشتيم كه ياد خاطره هاي كودكي را زنده كرد. اول اينكه مراسم
وليمه به مناسبت عقيقه نوه هاي دختري برگزار شد كه اميد است آقاي سر هرمس مارانا
هم به سنت ها پايبند باشد و هرچه زودتر وليمه نوه سوم (جوجو بيرقدار) ما را بدهد. دوم هم
مراسم سيزده بدر بود كه جاي شما خالي با برادران صانعي و خانواده هاي مربوطه ( حدودا 30 نفر) رفتيم تپه هاي سبز و زيباي محله آب و برق و از ديدن مناظر زيبا و انبوه مردم
و خانواده ها كه يك روز از سال را با پناه بردن به طبيعت شاد بودند ما هم شادي كرديم.
و اما اين مقدمه لازم بود تا برگرديم به 50 سال قبل و مراسم عقيقه و سيزده بدر را با هم
به تصوير بكشيم.

مراسم عقيقه

يكي از سنت هاي خوب گذشته كه هنوز در بيشتر خانواده ها انجام ميشود سنت عقيقه است . هر خانواده معمولا از هنگام تولد هر نوزاد تا دو سالگي و گاهي بيشتر يگ گوسفند براي فرزند به ويژه پسر قرباني ميكنند كه مراسم قرباني و پختن گوشت قرباني و مراسم وليمه بشرح زير است:
بهتر است عقيقه در روز هفتم تولد باشد و اگر انجام نشد سنت عقيقه تا هنگام بلوغ فرزند بعهده پدر است ولي اگر پدر كاهلي كرد و عقيقه تا هنگام بلوغ انجام نشد بعهده فرزند است تا هنگام پيري خود را عقيقه كند و بر اساس سنت كه همراه با عقايد مذهبي شديدا تاكيد شده سنت عقيقه مستحب بوده و برخي از مجتهدين آنرا واجب دانسته اند. اگر فقط قيمت گوسفند را بصورت نقدي به فقرا بدهند سنت انجام نشده و لازم است حتما گوشت گوسفند را پخته و در يك ميهماني كه افراد فاميل به ويژه فاميل مستمند در آن شركت دارند سرو شود.
دعا هاي مخصوص هنگام كشتن گوسفند خوانده ميشود و استخوان گوسفند عقيقه نبايد شكسته شود .لذا پس از پوست كردن گوسفند آنرا طوري تكه تكه ميكنند كه هيجكدام از استخوان ها شكسته نشود. براي اين كار گوسفند را بصورت كامل (پس از خالي كردن محتويات شكم )
داخل ديگ ميگذارند تا بپزد و سپس با احتياط گوشت ها را از استخوان ها جدا ميكنند .
سپس استخوان ها را داخل پارچه سفيد پيچيده و توي باغچه حياط دفن ميكنند. پدر و مادر حق خوردن غذاي عقيقه را ندارند و كراهت خوردن گوشت عقيقه براي مادر طفل خيلي بيشتر است . معمولا رسم بوده كه هنگام عقيقه هم وزن موي سر نوزاد نقره به مساكين صدقه ميدادند . سفارش شده كه گوسفند عقيقه كاملا سالم بوده و خيلي لاغر نباشد و گوسفند نر بهتر است
و اما از نظر من كه تجربه سنت ، مدرنيته و پست مدرن را در 64 سال زندگي تجزيه و تحليل
كرده ام آنچه از سنت ها ميتواند مفيد باشد نتيجه و حاصل عمل است كه با تغيرات لازم به جهت امكانات و تسهيلات و آنچه جامعه ميپسند د اجراي سنت ها هيچ اشكالي ندارد. در سنت حسنه وليمه يا ميهماني عقيقه دو هدف بسيار زيبا است . اولا كليه اعضاي فاميل دور و نزديك به اين بهانه دور هم جمع ميشوند ، دوستي ها تجديد و محبت ها افزون ميشود و ثانيا اگر افرادي هستند كه محترمند و نيازمند ( و امروزه در ايران خيلي كسان هستند كه با سيلي
صورتشان را سرخ نگه ميدارند) از اين سفره همگاني بهره ميبرند و نگوييد كه بدون سنت هم كمك به نيازمندان ميسر است .ما آنقدر گرفتار زندگي هستيم كه گاه سالها دوستان و فاميل را فراموش ميكنيم و اين سنت ها بابي براي يادآوري و الزلم به رفتار هاي محبت آميز اجتمايي است

سيزده بدر

از يگ هفته به سيزدهم فروردين افراد فاميل قرار و مدار روز سيزده را گذاشته بودند و صبح زود روز سيزده پسر عمه ها و دختر عمه ها و بزرگان فاميل در منزل ما جمع بودند و و دو گاري اسبي درب خانه منتظر جمع شدن مسافران سيزده بود . بوي بهار همه جا توي كوچه و خانه احساس ميشد . سبزه هايي كه سيزده روز توي خانه ها كنار طاقچه زينت بخش خانه شده بود اكنون در گوشه كنار كوچه ها و مخصوصا كنار جويبارها پرت شده بود و از هر خانه آدمها گروه گروه براي سيزده بدر با دوچرخه ، الاغ و گاري بسوي بيرون شهر رهسپار بودند. آن روزها مشهد خيلي كوچك بود و خيابانهاي منتهي به حرم از هر طرف بيش از 500 يا 1000 متر نبود. درشكه تنها وسيله لوكس جا به جايي مسافر در داخل شهر بود و لي براي بيرون شهر معمولا از گاري استفاده ميشد . روي گاري فرش پهن كرده بودند و هر خانواده چداگانه وسائل پخت و پز و چاي و قليان را همراه آورده بود . مقصد ما باقر آباد بود كه مشهدي ها به آن بقرآباد ميگفتند . بقرآباد درست در محل فعلي ايستگاه راه آهن بود .
در بوستان بقرآباد يك نهر پرآب جاري بود كه خانمها براي لباس شويي كنار نهر بساط چايي را هم پهن ميكردند و ضمن تهيه ناهار لباسهاي كثيف را داخل تشت با پودر چوبك كه نوعي گياه كف كننده بود ميشستند. .ما بچه ها هم به شاخه هاي درخت تاب انداخته و دختر و پسر با هم تاب ميخورديم و يا گرگم به هوا بازي ميكرديم . در پيك نيك ها معمولا تساهل و تسامح ( اصطلاح آقاي مهاجراني وزير قبلي ارشاد) براي بازي دختر ها و پسرها تا سن 14 سالگي رعايت ميشد و سخت گيريهاي امروزي كه پسر 5 ساله را هم در جمع زنان راه نميدهند مشاهده نميشد. سفره نهار بسيار طويل و گسترده براي تمام فاميل پهن ميشد و زن و مرد دور يك سفره غذا ميخوردند. ( حتي امروز كه 50 سال از آن تاريخ گذشته فاميل مادري كه همگي پيرو آقاي احمدي نژاد شده اند زن و مرد سر يك سفره غذا نميخورند كه ممكن است شوهر خواهر ها چهره خواهر زن هاي خود را كه در چادر پوشيده شده اند ببينند و دچار لغزش اخلاقي شوند !!) خلاصه اينكه آن روزها هر چه بود صفا و صميميت بود و صرف غذاهاي
متنوع كه توسط هريك از خانواده ها جداگانه پخته شده بود سر يك سفره با چشم اندازي زيبا از گلهاي رنگارنگ بهاري و صداي دلنشين جويبار بسيار لذت بخش بود.

2006-03-21T20:43:00.000-08:00

خارج از برنامه !

اين پسر كوچك ما (همان ماراناي سوم يعني حسام خان ما ) وبلاگ ما را طوري تنظيم كرده
كه ديگران نتوانند براي ما كامنت بگذارند. ظاهرا يك رقابت پنهان در خانواده مارانا هست كه مايل نيستند ماراناي خيلي بزرگ وبلاگ بنويسد !! و گويا از صحبت ها اينطور فهميده ميشود كه به جز ازسايت بلاگر بجه ها نميتونند از سايتهاي ديگه برام كامنت بذارن . بازهم خدا را شكر تا حالا چند تايي كامنت از قوم و خويشها و چند تايي هم از دوستان رامين دريافت شده كه مايه خوشحالي شد و از اينكه جوانها وبلاگ نويس 64 ساله را تشويق ميكنند متشكرم.

2006-03-19T21:05:00.000-08:00

و اين هم ابرام دوست دوران كودكي كه پولهاي عيدي را هله هوله ميخريديم و يا دوچرخه كرايه ميكرديم. سمت راست خودم و سمت چپ ابرام !

2006-03-18T20:01:00.000-08:00

نوروز

آن روز ها عيد نوروز واقعا شادي آفرين بود . بچه ها از 15 اسفند با عشق و آرزو منتظر نوروز بودند . لايه هاي يخ زمستاني از كف كوچه ها پاك ميشد .مغازه ها چراغاني ميشد و سبد هاي پر از تخم مرغ هاي رنگي جلو مغازه ها آويزان بود. مردم معمولا از نيمه هاي اسفند خانه تكاني و شستشوي در و ديوار را شروع ميكردند و حاجي فيروز با كلاه بوقي و لباسهاي قرمز ، دايره به دست ، ميزد و ميرقصيد و از همه عيدي ميگرفت. حمام هاي عمومي بسيار شلوغ بود و بچه ها كه گاه دو يا سه هفته حمام نرفته بودند پس از سلماني و ماشين كردن سر براي كيسه كشي و پاك وتميز شدن دست در دست پدر ها به حمام ميرفتند . شب عيد پدر ها هر كدام يك ماهي سفيد دودي خريده و با سبزي عازم خانه ها بودند و بچه ها كه شايد در سال فقط يك شب ماهي ميخوردند و افراد متوسط هم گاه فقط ماهانه سفره پلو در خانه شان پهن ميشد از بوي پلو و ماهي سرخ كرده كه در دهليز هاي بلند و تاريك خانه ها ميپيچيد سر مست ميشدند. شب هاي عيد خانه گشاد كن مي آمد و همه خانه ها تميز و گشاد ميشد زيرا كرسي و لحاف و پشتي ها نصف فضاي خانه را ميگرفت و شب عيد پس از خانه تكاني و برداشتن كرسي واقعا فضاي باز براي بازي بچه ها بوجود مي آمد و اين فضاي باز همراه با رنگ هاي شرشره ها و بادكنك ها و گلهاي كاغذي كه دوره گردها مي فروختند و آواي رقص و آواز حاجي فيروز آن چنان نشاطي بوجود مي آورد كه از هر خانه اي فرياد هاي خنده و قهقهه شنيده ميشد. من و برادرانم نيز در چنين فضايي منتظر صبح عيد بوديم تا كت و شلوار نو و گيوه هاي نو را بپوشيم و براي عيدي گرفتن و شيريني خوردن خود را آماده كنيم.
در آن روزها تمام اعضاي خانواده سالي يكبار براي دوخت لباس به خياطي ميرفتند و چون لباسهاي دوخته و كاپشن هاي ارزان قيمت وارداتي وجود نداشت كار و بار خياط ها شب عيد بسيار سكه بود و بد قولي خياط ها كه نميتوانستند همه سفارشات شب عيد را به موقع انجام دهند گاه موجب غصه دار شدن بچه ها ميگرديد. كفش چرمي بسيار گران بود و جز طيقه اشراف كسي كفش چرمي سفارش نميداد و معمولا طبقات فقير از گا لش كه نوعي كفش لاستيكي بود و طبقات متوسط از گيوه كه كلا با نخ بافته ميشد و تخت آن از لايه هاي پارچه هاي كهنه كه از محل زباله ها جمع ميشد و آنها را بسيار فشرده در لايه هاي كوچك كنار هم قرار داده و تخت كفش ميساختند استفاده ميكردند. با طلوع آفتاب در اولين روز سال نو من و داداش اكبر لباسهاي نو را پوشيده و گيوه ها را كه بوي نخ نو ميداد به پا ميكرديم و اولين جا براي عيدي گرفتن منزل عمه ها بود . عمه بزرگ و عمه نصرت از من و داداشم كه 11 ساله بود مثل بزركتر ها با شيريني و آجيل پذيرايي ميكردند و عمه ها هميشه دو تا سكه دو ريالي بعنوان عيدي داخل پياله آجيل كه جلوي ما ميگذاشتند قرار ميدادند و ما بدون توجه به آجيل اول دو ريالي ها را برميداشتيم و بلا فاصله براي ديد وبازديد هاي بعدي خانه عمه را ترك ميكرديم و چنان ذوق زده خدا حافظي ميكرديم كه عمه از ديدن شادي ما لذت ميبرد. منزل عمه بزرگ يك خانه قديمي بود كه درب هاي چوبي منبت كاري شده و مشبك داشت و پنجره ها و حاشيه در ها از قطعات كوچك شيشه هاي رنگي كه نور خورشيد را با اشعه هايي به رنگ هاي مختلف روي ديوار هاي پر نقش و نگار منعكس ميكرد تشكيل ميشد. ديدن نقاشي هاي قديمي روي ديوارها و سقف بسيار بلند اطاق كه از ستونهاي چوبي نقاشي شده پوشيده شده بود و تصاوير زيبايي روي سقف نقش بسته بود و نيز دولابچه ها ، گچكاريهاي زيبا و رنگي و لامپاهاي رنگي توي طاقچه ها آن چنان فضاي شاد و فرح بخشي ايجاد كرده بود كه بدون عيدي گرفتن هم خانه عمه لذت بخش مينمود. عمه جان هميشه از سفره هاي رنگي ، ظروف سفالي پر از نقش و نگار و نيز قاشق هاي چوبي كه روي آن نقاشي شده بود استفاده ميكرد . خوردن پلو و قيمه در روز دوم عيد كه با تنگ هاي بلوري پر از دوغ همراه بود چنان لذتي داشت كه امروزه با خوردن غذا در بهترين هتل هاي كشور قابل مقايسه نيست به ويژه اينكه عطر پلو و روغن كرمانشاهي تمام كوچه عمه جان را پر ميكرد . قبل از نقل بقيه ديد و بازديد ها يك واقعه جالب را برايتان بگويم كه به بوي پلو قيمه مربوط ميشود و ممكن است فراموش شود. نوروز سال 1332 يا 1333 بود كه من شاگرد دبستان منوچهري بودم .روزها بعداز تعطيلي بود كه پدرم ميهماني داده بود و ما آن روز ظهر پلو قيمه زيادي خورده بوديم . بعد از ظهر همان روز سر كلاس درس دستم را كه هنوز بوي پلو قيمه ميداد جلوي بيني دوستم كه كنار من نشسته بود گرفتم تا نشان دهم ما آن روز پلو قيمه خورده ايم و داشتم با دوستم از طعم خوب پلو قيمه ميگفتم و دستم هنوز مقابل صورت دوستم بود كه معلم كلاس با عصبانيت غير قابل وصفي مرا صدا زد و بدون اينكه علت آن را بدانم بيش از بيست ضربه شلاق به كف دستم كوبيد كه تا دو سه روز دستم متورم بود و نميتوانستم مشق بنويسم و هنگام شلاق زدن با عصبانيت و نفرت زياد فريا ميزد پدر سوخته سر كلاس من لاس ميزني هرزه كثيف . تا تو باشي سر كلاس من اين هرزه كاري ها را نكني! سالها نفهميدم منظور آقا معلم از هرزه بازي چي بود زيرا دستم را براي نشان دادن بوي پلو جلوي صورت دوستم گرفته بودم . دوستي داشتم به نام ابراهيم كه ابرام صدايش ميكرديم من با ابرام مثل يك روح در دو بدن بوديم و روزهاي عيد بعد از جمع كردن عيدي ها با هم خوش بوديم و پولها را خرج ميكرديم و اما بازيها و شاديهاي روز عيد و اينكه پولهاي عيدي را چه هله هوله هايي ميخريديم داستان مفصلي است كه باشد براي بعد.

2006-03-10T03:07:00.000-08:00

باز هم حمام عمومي !

حيفم آمد بحث حمام را تمام كنم و از جنگ دوش و خزينه جيزي ننويسم . در دهه
بيست بيشتر حمام ها علاوه بر چند خزينه تعدادي دوش هم به تازه گي براي آدمهاي با سواد داير كرده بودند و بعضي از تحصيلكرده ها ( مثلا كساني كه سيكل داشتند !) بعداز خزينه زير دوش ميرفتند و غسل ميكردند. ولي مومنين آن روزگار كه سواد درست و حسابي نداشتند غسل را فقط توي خزينه صحيح ميدانستند و اغلب مراسم مخصوص غسل را توي خزينه انجام ميدادند. آب خزينه معمولا هفته اي يك بار عوض ميشد و در روزهاي بعد كه آب صابون ، چرك و كثافات توي آب زياد ميشد با لجن كش فقط لجن و كف صابون را از ته و سطح آب جمع كرده و بيرون ميريختند. ما بچه ها و شايد بزركتر ها همينكه وارد خزينه ميشديم بعلت ولرم بودن آب خوشمان مي آمد ادرار كنيم و آب خزينه كه از نظر شرعي كر بود و نجس نبود ميتوانست محل مناسبي براي غسل كردن باشد. بديهي است اين آب از نظر بهداشتي اصلا براي شستشو مناسب نبود . اكثر مومنين بيسواد آداب و مقدمات غسل را داخل همين آب آلوده انجام ميدادند كه از آن جمله يكي اين بود كه با دست مشتي از آب خزينه را توي دهان مزه مزه ميكردند و اين عمل از اعمال مستحبي بود كه داخل خزينه انجام ميشد . بعد ها كه در دانشكده ادبيات مشهد شاگرد آقاي دكتر شريعتي بودم برايمان توضيح داد كه فلسفه مزه مزه كردن آب خزينه شايد به اين علت بوده كه آب خزينه يا محلي كه غسل ميكنيم بايد آنقدر تميز باشد كه بتوانيم آن را در دهان مزه مزه كنيم . ولي بقول مولانا مردم بيسواد آن روز .... را ديده بودند ولي كدو را نديده بودند . به هر حال اين خزينه كثيف كه آب آن هفته اي يك بار عوض ميشد و در طول هفته ده ها نفر در اين حجم ثابت و راكد آب غسل ميكردن و بلكه محل كثيف بدن را هم داخل آب شسته و بچه ها هم داخل همان آب ادرار ميكردند محل انتقال انواع ميكروب و قارچ هاي پوستي بود كه باعث ميشد 90 در صد مردم از كوچك بزرگ به بيماري كچلي و يا تراخم مبتلا شوند. بالاخره يك روز دولت تصميم گرفت خزينه ها را تعطيل كند تا مردم فقط از دوش براي آب كشيدن و غسل كردن استفاده كنند . من
در سن 7 يا هشت سالگي بودم كه روزي شاهد راهپيمايي جمعي از مردم بودم كه اعتراض خود را از بسته شدن خزينه ها بصورت مسالمت آميز ابراز ميكردند و فرياد ميزدند غسل زير دوش صحيح نيست و خزينه ها بايستي مجددا گشوده شود . خوشبختانه دولت به اين تظاهرات اهميتي نداد و خزينه ها همچنان تعطيل بود تا مومنين آن روزگار كه( واقعا مومن نبودند بلكه نا آگاه بودند) به دولت كلك زدند به اين ترتيب كه جلوي خزينه ديوار شده بود ولي از پشت يك راهرو مخفي يك سوراخ ايجاد كرده و دور از چشم پليس و مامورا ن مخفي بهداشت وارد خزينه ميشدند و به روش سنتي در داخل خزينه غسل ميكردند( در عصر جديد هم موتور سوارهاي باسواد نيز همين كار را انجام ميدهند يعني از ترس پليس جلوي مامور كلاه كاسكت سرشان ميگذارند و به محض دور شدن مامور كلاه را از سرشان بر ميدارند ، در حقيقت سر خودشان كلاه ميگذارند و همين طور كمر بستن سرنشين اتومبيل ها كه اكثرا هم به جاي سيكل ليسانس دارند !!.) جنگ خزينه و دوش سالها ادامه داشت تا مردم باسواد شدند و كم كم مدرنيته بر سنت غلبه پيدا كرد و خزينه براي هميشه از حمام ها برچيده شد. بعد ها در مشهد تعدادي حمام هاي خصوصي ساخته شد كه تعدادي دوش خصوصي براي هر نفر ساخته شده بود و مشتري از دوش خصوصي و لنگ شخصي استفاده ميكرد. بد نيست اين را هم نقل كنم كه پدرم اگر چه سواد شش ابتدايي بيشتر نداشت ولي خيلي زود وقتي من 10 ساله بودم داخل منزل يك حمام طبقه بالا براي خودش و مادرم و يك حمام براي بچه ها و بقيه فاميل در زير زمين ساخته بود كه ما از رفتن به حمام عمومي محروم شديم . بعد ها فهميم چرا ما نمي بايستي از حمام خصوصي بابا و مامان كه درب آن از داخل اطاق خواب بابا باز ميشد استفاده كنيم!.

2006-03-07T06:09:00.000-08:00

شرح حمام عمومي

هفته قبل عرض شد كه در دهه بيست به جز جند خانواده بسيار پولدار و اشراف زاده بقيه مردم از حمام عمومي استفاده ميكردند. بچه ها معمولا هفته اي يكبار حمام ميرفتند و لي بزرگتر ها براي غسل جنابت همه روزه حمام ميرفتند . صبح هاي زود كه از حمام بيرون ميامديم حمامي يك جمله تكراري داشت كه به همه مردها ميگفت و من بعد ها كه بزرگ شدم معني آنرا فهميدم . هنگام خداحافظي حمامي به بزرگترها ميگفت عافيت باشه فردا زودتر تشريف بياوريد و من متحير بودم چرا مردها بايد هر روز صبح حمام بروند . پسرها هم وقتي بالغ ميشدند بيشتر صبح ها مخفي از پدر به حمام ميرفتند تا غسل جنابت بجا آورند. آن روزها پسر ها بدون ديدن فيلمهاي سكسي بيشتر از پچه هاي امروز در خواب محتلم ميشدند و چون از پدر و مادر خجالت ميكشيدند ناچار صبح خيلي زود براي غسل كردن راهي حمام ميشدند .
در اينجا معني واژهاي محتلم و غسل جنابت و غيره را چون براي كودكان بدآموزي دارد!!بيشتر توضيح نميدهم

حمام با منزل ما چند كوچه فاصله داشت و و رفتن به حمام در زمستان هاي پر برف مشهد كه گاه تا زانوميرسيد واقعا دشوار بود. ما بيشتر به حمام سر چهارسو و گاهي هم به حمام حاج صفر كه خيلي دورتر از خانه بود ميرفتيم .حمام هاي عمومي به اين شكل بود كه ما اول وارد فضاي سر حمام ميشديم كه دور تا دور سكو بود و ما لباسها را روي سكو در يك گوشه آن قرار ميداديم . يك لنگ قرمز كه حمامي به ما ميداد به كمر مي بستيم و از يك راهرو تنگ و تاريك به گرمخانه و محل شستشو وارد ميشديم .آن روز ها هنوز دوش وجود نداشت و داخل گرمخانه دو تا خزينه بود كه اولي پر از آب داغ و دومي پر از آب ولرم . چند اطاقك خيلي كوچك ولي كثيف و تاريك هم براي واجبي . شرح شستشو و مراسم سر حمام و داخل خزينه و اينكه چه شد خزانه ها را بستند و مردم مجبور شدند از دوش بجاي خزينه استفاده كنند باشد براي پابليش بعد.

ضمنا چون قول داده بودم عكس 5 سالگي خودم را برايتان پست كنم با كمك حسام پيوست شد و ياد گرفتم بقيه عكس هاي كودكي را به ترتيب كه داستان نقل ميشود برايتان پست كنم . در عكس بال پدرم ، داداش بزرگ و داداش كوچك حضور و نفر دوم محمد سياه و نويسنده همين وبلاگ است.

2006-03-06T10:00:00.000-08:00

بهداشت حمام

درتمام شهر مشهد تعداد خانواده هايي كه در منزل حمام داشتند به تعداد دست نميرسيد. معمولا بچه ها هفته اي يكبار به حمام ميرفتند. آن روزها هنوز حمام داخل منزل و حتي حمام خصوصي بيرون از منزل وجود نداشت و همه از حمامهاي عمومي استفاده ميكردند. آب بسيار آلوده و كثيف خزينه حمام (حوض آب داغ به ابعاد 2*2*1 متر)به سرعت قارچ كچلي و سالك را بين خانواده ها توزيع ميكرد. خانواده هاي دلسوزتري كه به سلامتي اطفال علاقمند بودند معمولا هفته اي يكبار سر بچه ها را كنار حوض وسط حياط منزل ميشستند. و هفته اي يك روز هم به شپش كشي و چيدن رشك ( رشك نوزاد شپش را گويند!) از لابلاي موهاي سر اختصاص داشت. خدا را شكر ما مادري دلسوز داشتيم و در مسابقه نظافت مو و ناخن هميشه اول بوديم . در رابطه با شپش ماجراي يكي از هم كلاسيهاي كلاس سوم دبستان انوري واقعا شنيدني است . معمولا هر سه ماه يكبار بازرسي از اداره فرهنگ مي آمد تا پيشرفت تكنولوژي و تمدن را به ما نشان دهد و ضمنا براي آموزش زيست هم مفيد باشد . نامبرده يك ميكروسكوب با خود حمل ميكرد و هميشه يك شپش جستجو ميكرد تا اين موجود وحشتناك و كثيف را زير ميكروسكوپ به بچه ها نشان دهد تا بيشتر مراقب بهداشت خود باشند. هروقت وارد كلاس ما ميشد و درخواست يكدانه شپش ميكرد بلافاصله بجه ها از موهاي سر همكلاسي بنام آزادور يك راس شپش چاق و فعال پيدا كرده و تحويل آقاي بازرس ميدادند. مامور فرهنگ شپش را با تيغ نصف ميكرد و زير ذره بين ميگذاشت و به بچه ها نشان ميداد. بچه هاي كلاس اشتياق زيادي براي مشاهده شپش در زير ميكروسكوپ نشان ميدادند و منظره وحشتناك دست و پاي شپش كه به تيغه كوسه ماهي شباهت داشت و چهره اين موجود هراس انگيز كمتر از صحنه هاي ترس آور موجودات خيالي در فيلم هري پاتر نبود.

چهار سالگي

بي بي جان (مادر پدرم ) پيرزن مهربان و عزيزي بود كه هميشه مونس و يار پچه ها بود. بي بي هميشه از درد مرموزي در قسمتي از صورت رنج ميبرد و اكثر روزها با انداختن زالو به صورت و گرفتن مقداري خون از محل درد براي تسكين و معالجه ما را كه بشدت به او علاقه داشتيم رنج ميداد. بي بي هميشه ما را به مسجد و تكيه مي برد كه در آن شبيه خواني يا روضه خواني بود و ما كه هميشه شاهد اشك ريختن بي بي بوديم ميدانستيم از درد و رنج بيماري نزد خدا شاكي است و ما با ديدن رنجهاي بي بي از مصيبت امام حسين و حضرت عباس فراموش ميكرديم. بي بي هميشه حبه هاي كوچك نبات در جيب داشت و آتها را در فرصت هاي مناسب به بچه ها هديه ميكرد. آن روز ها گرفتن يك حبه نبات آغشته به گرد و خاك و پرز هاي ته جيب بي بي همان قدر براي ما لذت داشت كه ليسك و شوكولات ها و و پوفك و جيبس براي كودكان امروزي لذت دارد.
يكروزي كه به پنج سالگي نزديك شده بودم بي بي دستم را گرفت و به منزل كربلايي اكبر رفتيم . منزل كربلايي اكبر مكتب خانه محله بود و زن كربلايي اكبر كه خانمي ميان سال و بسيار چاق بود هم مدير ، هم ناظم و هم تنها معلم اين مكتب خانه بود. با ورود به مكتب و آشنايي قبلي بي بي با اين خانم من هم در صف طالبان علم و انديشه در اين مكتب ثبت نام كردم .(در اينجا ميخواستم عكس 4 سالگي خودم را برايتان بگذارم انجام نشد . احتمالايا سرعت ارتباط خيلي كم است ويا بايد از حسام

كوچكترين پسرم كمك بگيرم.

و اما ياد گرفتن قران اصلي ترين آموزش هاي ديني روزگار ما بود و بچه ها معمولا خواندن قران را قبل از رفتن به مدرسه ابتدايي فرا ميگرفتند.كلاس قران معمولا كنار حوض وسط حياط بود و زمستانها نيز توي زير زمين تشكيل ميشد. بچه ها بايستي خود تشك چه اي براي نشستن به همراه مياوردند. پسر ها و دختر ها از 4 سالگي تا 15 سالگي كنار هم مينشستند كه معمولا پسر ها در يك رديف و دختر ها در رديف مقابل قرار ميگرنتند. هركدام يك قران در جلو گذاشته بوديم و ملاباجي با يك تركه ( شاخه درخت آلبالو) بالاي سر ما نشسته بود. در درسهاي اوليه بايستي جاي حروف را در سيستم الفبا ياد بگيريم. و بچه ها بطور گروهي اين شعر را با هم ميخواندند : الف سرگردون ب را چه كردي اينا ب (بچه ها با هم حرف ب را نشان ميدادند.) و بعد اذامه ميدادند : ب سرگردون ج را چه كردي اينا ج ( يعني محل ج اينجاست )

ملا باجي از بالا سر ميديد كه اگر شاگردي محل ج را اشتباهي نشان ميداد با تركه محكم پشت دست شاگرد ميزد. سيستم آموزشي طوري بود كه ما دوساله كل قران را حفظ ميكرديم و يا حداقل روخواني را ياد ميگرفتيم ولي بلافاصله بعداز ورود به دبستان كل محفوضات را فراموش ميكرديم. . در مكتبخانه بچه ها براي ناشتايي نان حلوا و يا نان و پنير و بعضي هم كه پولدار تر بودند نان قورمه مياوردند. جالب است كه پدرم هر روز براي ناشتايي بمن مقدار ي خشخاش ميداد كه خيلي خوشمزه بود و من آنرا با نان ميخوردم. آن روزها كشت خشخاش در ايران آزاد بود و وقتي كشاورزان هنگام صبح قوزه (مادگ گل خشخاش كه بزرگ ميشود داخل آن دانه هاي ريز خشخاش قرار دارد و با تيغ زدن به قوزه خشخاش شيره ترياك (تراوش كرده و آنها را با لبه كارد از قوزه جدا ميكنند)

يك روز هم كه با برادرم رفته بوديم خشخاش دزدي داخل مزرعه ترياك خوشه ها ي خشك شده خشخاش را ميچيديم و آنهار زير پيراهن مخفي ميكرديم كه باغبان رسيد برادر بزرگم 7 ساله بود و فرار كرد ولي من كتك مفصلي خوردم و تنم با ضربه هاي شلاق باغبان سرخ و كبود شد.

اين ياد داشت بعلت عجله بدون ويرايش پست ميشود و از اين بابت بسيار عذر خواهي ميكنم.

2006-03-03T00:19:00.000-08:00

تشكر !

اين ياداشت مربوط به 64 سالگي است . با ياداشت زمان كودكي اشتباه نشود.
واما چون نوه ها و فرزندان ذكور و اناث و حتي عروس ما وبلاگ مينويسند يا به قول شما پابليش ميكنن ما هم گفتيم سري توي سرها در بياوريم و اوقات بيكاري كه احتمالا با اخراج از محل كارمان بيشتر خواهد شد وبلاگ نويسي كنيم. ديديم نه زبان جوان ها را بلديم و نه هنر
نويسندگي داريم ؛ گفتيم همان نثر خودمان را كه بدرد خاطره نويسي ميخورد استفاده كنيم . اول فكركرديم ( لفظ جمع نوعي سرقت ادبي است از وبلاگ پسرمان هرمس خان !)كسي وبلاگ مارا نمي خواند و هرچه دلمان خواست براي خودمان و تلف كردن اوقات بيكاري بنويسيم ولي چند تا كامنت رسيده نشان داد كه نه احتمالا اين وبلاگ در آينده مشتري بيشتري جذب ميكند و بايستي مواظب باشيم انشايمان قدري اديبانه تر باشد. به هرحال از كامنت گذاران محترم به ويژه عروسمان و پسر ارشدمان كه به وبلاگ ما لينك داده اند متشكريم.

2006-03-02T22:59:00.000-08:00

بهداشت و درمان

دندانپزشك محله ما پيرمردي بود بنام حاجي نوروز كه با پسرش يك مغازه عطاري داشت اين مغازه روبروي مغازه پدرم واقع ميشد. حاجي نوروز علاوه بر شغل گياه پزشكي ؛ دندانپزشكي و داروفروشي ؛ ختنه كردن اطفال و بزرگان محل را هم بعهده داشت. پسرهاي محله ما از كوچك و بزرك به نوبت از از خدمات ختنه بدون بي حسي و با شكنجه زياد بهره برده بودند . مراسم ساده بود . ابتداي مراسم با شوخي و خنده و تعارف آب نبات و شيريني شروع ميشد و بعد نعره هاي گوش خراش نشان ميداد كه عمل انجام شده است . بستن لنگ قرمز به كمر به مدت يك هفته نشان ميداد كه مراسم ختنه سوران با موفقيت انجام شده است. حاجي نوروز داندان پزشكي محله را هم بعهده داشت . در روزگار ما پركردن دندان يا معالجه لثه طرفدار نداشت و با شروع پوسيدگي و درد ؛ دندان از ريشه كشيده ميشد. حاجي نوروز نخ ابريشمي خيلي محكمي به دندان مي بست و سرديكر نخ را بدست ميگرفت و يا به دستگيره در مي بست و آن را به شدت ميكشيد تا دندان از ريشه كنده شود.
حجامت هم يكي ديگر از اقدامات بهداشتي بود كه انجام ميشد. فصل بهار فصل حجامت بود. پيره زني بنام نوري جان كه روزهاي گرم بهار پيدايش ميشد متخصص خونگيري بود.بچه ها از كوچك و بزرگ از اين زن خون خوار ميترسيدند. هر روز يكي از خانه هاي محله مقر حكومت نوري جان بود.بچه ها را مي اوردند داخل منزل . پدرها دست و پاي كودك را محكم ميگرفتند تا نوري جان با آسودگي كامل پشت كودك را تيغ بزند و عمل خون گيري را انجام دهد.. هروقت سر و كله نوري جان توي محل ما پيدا ميشد من و برادرم از خانه فرار ميكرديم و بالاخره بابا مارا از توي كوچه ها پيدا ميكرد و تحويل نوري جان ميداد . بعد مارا با زور و كتك روي فرش كهنه اي وسط حياط يا روي ايوان مينشاندند . پيره زن خونگير با تيغ كثيفي كه ده ها نفر را با آن حجامت كرده بود چند بريدگي در پشت ما ايجاد ميكرد و بعد يك باد كش قيفي شكل كه مشابه شاخ گاو بود خون را از پشت ما با دهان مي مكيد وآن را داخل ظرف خاكستر كه كنار او قرار داشت تف ميكرد. بعدا ز گرفتن يك كاسه خون با خاك وخاشاك و يا خاكستر و يا يك قطعه پارچه كثيف كه از توي كوچه پيدا كرده بود پشت ما را پانسمان ميكرد. داستان حمام هاي عمومي و شرح ساختمان دستشويي ها و توالت و بقيه فضاهاي بهداشتي كه به توصيف زياد تري نياز دارد در فرصت ديگر تقرير خواهد شد.

2006-02-25T12:04:00.000-08:00

كودك يكساله

از يك ماهگي چيزي يادم نيست .ولي مادر (بهش ميگفتيم آبجي) ميگويد خيلي بد عنق و نق نقو بودم. اكثر اوقات به ويژه شبها تا صبح گريه ميكردم. ظاهرا هميشه دل درد بودم و يا مادرم شير كافي نداشت و گرسنگي ميكشيدم. گاهي هم همسايه ما صغرا خانم به من شير ميداد و گاهي هم عمه حسن. مادرم ميگويد شبي از شبهاي زمستان كه برف زيادي باريده بود و يخبندان بسيار شديد بود من بشدت گريه ميكردم و مانع خواب راحت مادربزرگ (بي بي) و بابا بودم . مادربزرگ كه مادر شوهر مامان بود نق زده بود كه اين بچه چرا نمي خوابد. مامان كه عصباني شده بود قنداق مرا بغل كرده آمده بود توي حياط و زير برف سنگين قدم ميزد. مادر ميگويد آن شب يك ساعت تمام زير برف مرا راه ميبرده و تكان ميداده تا خوابم ببرد. مادربزرگ كه فهميده بود مادر را نفرين ميكرد كه ذليل مرده به خودت رحم نميكني لااقل به بچه رحم كن.
روزها اوضاع بهتر بود . مادر قنداق مرا توي يك پيت حلبي ( حلب بيست ليتري نفت كه خالي شده بود) قرار ميداد و خودش به كارها ميرسيد. شب كه تا صبح به خاطر من نخوابيده بود و روز هم كار شستشو و غذا پختن تا شب ادامه داشت . . لباس شستن مادر توي حياط يخزده و لب حوض كه قطر يخ آن به بيست سانت ميرسيد انجام ميشد. لباس ها را توي تشت مگذاشت و آب گرم را كه بلافاصله سرد ميشد توي تشت ميريخت و بعد با دستهاي رنجور خودش لباسها را چنگ ميزد. اين كاري است كه بيست سال تمام براي 9 فرزند خودش انجام داده بود. مواد پاك كننده در آن روزها وجود نداشت و مادر از يك پودر گياهي بنام چوبك براي شستشو استفاده ميكرد.
غذا هم هر روز يا آبگوشت بود و يا اشكنه . فقط شبهاي جمعه پلو ميخورديم كه خيلي مي چسبيد . روزهايي كه ميهمان داشتيم مادر به تنهايي براي 10 تا بيست نفر غذا مي پخت . ولي نه چرخ گوشت بود و نه خردكن و نه يخچال ! براي كباب گوشت را با پياز داخل يك هاون سنگي ميكوبيد و ساعتها با دست يك وزنه چوبي را براي كوبيدن گوشت بالا و پايين ميكرد تا گوشت خرد شده (چرخ كرده امروز !) آماده ميشد. اين بود زندگي همه روزه مادر و غصه ها و رنج هاي ديگري كه خود داستان مفصل دارد.

2006-02-21T19:54:00.000-08:00

تولد

منزل ما نزديك به مغازه پدر و از يك حياط كوچك قديمي كه چند اطاق و زيرزمين در جهت شرق و غرب ساخته شده بود تشكيل ميشد. نماي ساختمان آجر ؛ ديوار ها از خشت خام و سقف اطاقها از تيرهاي چوب استفاده شده بود. در سمت شمال حياط يك چاه آب و چرخ چاه قرار داشت كه افراد خانواده به نوبت از چاه آب ميكشيدند و منبع كوچكي را كه كنار چاه بود و همچنين حوض داخل حوضخانه و حوض وسط حياط را پر ميكردند. حوضخانه زير زميني سرد و مرطوبي بود كه حوض آب به عمق يك يا دو متر در وسط آن قرار داشت و در تابستان ها محل خنك و مناسبي براي استراحت و صرف ناهار بود.
آن روز برف سنگيني تمام حياط را سفيد كرده بود و سرما تا مغز استخوان را ميسوزانيد.
بي بي مرتب از پله ها بالا و پايين ميرفت. گويي قرار است اتفاقي بيافتد. عمه ها و يك خانم پير ناشناس بالا بودند. جنب و جوش ها نشان ميداد يك ميهمان ناخوانده در راه است. صداي ناله از اطاق بالا بگوش ميرسيد. عمه جان پايين آمد و يك مجموعه (سيني بزرگ) مسي را كه توي زيرزمين بود برداشت . و مقداري خاكستر الك كرده در ميان آن ريخت و سپس چهار خشت خام هم در دو طرف مجموعه قرار داد .سيني را براي وضع حمل مادر بالا مي بردند .فرياد مادر زياتر شد و نشان ميداد نوزاد درحال به دنيا آمدن است. زنها جيغ و داد ميكردند و از زائو ميخواستند هرچه ميتواند زور بزند و يا الله و يا محمد بگويد.نعره هاي گوش خراش زائو تا توي حياط ميپيچيد. و هنوز از پچه خبري نبود. يك نفر روي پشت بام داشت ازان ميگفت و بالاخره صداي صلوات عمه ها و شكرگزاري آنها نشان داد كه نوزاد پسري است سياه سوخته كه بعد اسمش را محمد گذاشتند كه بعلت تيره گي پوست محمد سياه معروف شد. اين جناب كسي نيست جز وبلاگ نويس شما كه خاطرات آن روزها را بصورت فلاش بك برايتان بازگو خواهد كرد.

2006-02-20T05:11:00.000-08:00

پيش از تولد

اسفند سال 1321 سال بسيار سختي بود. انگليسي ها رضا شاه را تبعيد كرده و محمد رضا شاه پسرش را به تخت نشانده بودند. روسها شمال و انگليس ها جنوب كشور را اشغال كرده ؛ قحطي و گراني بيداد ميكرد. تورم زندگي را فلج كرده بود . قند وشكر ونان كه آن روزها نياز واقعي مردم بود كمياب و با كوپن توزيع ميگرديد.

پدرم عامل فروش قند وشكر بود و روزها هزاران نفر با هجوم به مغازه وي درخواست سهميه قند وشكر ميكردند كه هميشه دو پاسبان مخصوص از درگيري و شكستن درب و پنجره مغازه مواظبت ميكردند. زندگي اقتصادي ما به سختي اداره ميشد و حداقل خوراك ؛ غذا و مايحتاج روزانه با كيفيت خيلي بد در اختيار خانواده قرار ميگرفت. نان كه به سختي و پس از ساعتها انتظار در صف به دست ميآمد بسيار نا مرغوب و نا ماكول بود . خمير نان از آرد جو ؛ آرد هسته خرما و بسياري مواد ناخالص ديگري كه بعلت غير بهداشتي بودن پخت گاه با حشرات و اجسام غيرماكول همراه بود درست ميشد.
درشرايط بسيار نامطلوب اقتصادي و زمستان بسيار سرد و پر برف آن سال كه مردم با خاكه زغال يا چراغ نفتي خود را گرم ميكردند دومين فرزند خانواده ؛ كه بنده باشم ؛ بدنيا آمد . شرح بدنيا آمدنم و شرايط آن روز داستاني شنيدني است كه در فرصت بعدي تقرير خواهد شد.

2006-02-16T21:22:00.000-08:00

Flashbackگفتگوي نسل ها: د يروز – امروز

آن روز ها يك حياط بيست متري بود و چهار اطاق و يك آشپژ خانه كه در دو طرف حياط جا باز كرده بود.
و پدر و پسر ؛ عروس و داماد با پدر بزرگ و مادر بزرگ با هم بودند و در غم و شادي هم شريك. نه تلويزيون بود و نه ماهواره و نه حتي راديو كه خانواده هاي سنتي مذهبي دست زدن به آن را نجس ميدانستند برق نبود و سرگرمي هم نبود با غروب خورشيد مرد ها از سركار برميگشتند وهمه توي يك اطاق زير نور گردسوز يا چراغ نفتي كوچكي به داستانهاي اسكندر نامه ؛ شاهنامه و يا اميرارسلان نامدار كه توسط تنها فرد با سواد خانه خوانده ميشد گوش ميكردند.
به هر حال هرچه بود افراد خانواده دور هم بودند ر از هم صحبتي با هم لذت ميبردند. رابطه رمز شادماني بود. يك كرسي بود و يك منقل آتش و يك اطاق براي 5 يا ده نفر.. چند نسل آدم دور كرسي ميخوابيدند و صبح كه بيدار ميشدند ظرف آب بالاي سرشان قالب يخ شده بود. حرف ها رو در رو و صحبت ها گرم و صميمي و نسل با نسل گفتگو ميكردند.

امروز نه فرصتي هست براي نشستن دورهم ؛ نه حوصله اي براي شنيدن و نه حرفي براي گفتن . همه متفرق
و هريك در گوشه تنهايي خود .كه اگر در جمع هم باشند باز تنهايند. مادر مفاتيح ميخواند ؛ پدر روزنامه ؛ پسر فيلم خشونت و سكس و نوه سرگرم وبلاگ نويسي. جاي شكرش باقي است كه اينترنت دارد ارتباط نسل با نسل را مجدد برقرار ميكند . پدر به وبلاگ پسر سرك ميكشد و پسر وبلاگ پدر را ميخواند تا اگرچه نه مثل قديم رو در رو ولي پشت به پشت با هم حرف زده باشند. دنياي عجيبي است قرن بيست ويكم!!

2006-02-10T09:57:00.000-08:00

ایهاالناس . من آ مدم تا از 50 سال پیش بنویسم
منتظر باشید